Wtorek, 25 czerwca 2024

UWAGA NA OSZUSTÓW !

W związku z  sytuacją w Ukrainie, warto zwrócić uwagę na panującą dezinformację, a także fake newsy, którymi jesteśmy zasypywani.

To bardzo groźna broń, która powoduje strach i panikę. Ten zabieg socjotechniczny dotyczy zarówno publikowanych informacji, ale także np. zdjęć, filmików (i tu także, tych które np. pochodzą zupełnie z innych czasów, lub dotyczą całkiem innego konfliktu), fabrykowanych sytuacji, wypowiedzi itd. Starajmy się potwierdzać prawdziwość informacji:

Od czego zacząć? Zmanipulowaną informację często charakteryzują:

  • krzykliwy tytuł i bulwersujący lead, obiecujący sensację, której nie ma; jego celem jest przyciągnięcie uwagi;
  • emocjonalny język i zdjęcia, obliczone na wzbudzenie zwykle negatywnych emocji czytelników;
  • brak źródła podawanych informacji, powołanie się na kompletnie nieznane źródło lub takie, które cieszy się ugruntowaną opinią wylęgarni „fejków”;
  • błędy językowe, ortograficzne, liczne kalki językowe;
  • brak autora, informacji o autorze i redakcji.

 Jak możemy sprawdzić nieprawdziwość informacji:

  • Szukaj u źródeł. Sprawdź, skąd pochodzi dana informacja i kto jeszcze o tym pisze.
  • Przyjrzyj się cytowanym źródłom i ekspertom. Czy przywołane źródła są najnowszymi z możliwych? Czy znasz cytowanego eksperta? Co wiesz o jego osiągnięciach i kompetencjach?
  • Sprawdź, czy tekst sam sobie nie zaprzecza.
  • Sprawdź, czy zgadzają się fakty, czy nie ma pomyłki w liczbach, datach i godzinach, czy imiona i nazwiska osób oraz nazwy podane w tekście są dobrze zapisane, czy dobrze przypisane są funkcje i stanowiska, czy nie ma pomyłki w cytacie.
  • Skontaktuj się bezpośrednio ze źródłem. Poproś o komentarz, dopytaj o szczegóły sprawy, wyjaśnij ewentualne wątpliwości.
  • Szukaj własnych źródeł. Publikacja w innym medium nie powinna być traktowana jako jedyne źródło informacji, dziennikarz zawsze powinien zawsze korzystać przynajmniej z dwóch źródeł.
  • Porównaj cytowane dane z tymi dostępnymi publicznie w oficjalnych źródłach, np. GUS-u, statystyk policyjnych czy Eurostatu.

Przykład dezinformacji w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie:

https://demagog.org.pl/fake_news/

https://konkret24.tvn24.pl/swiat,109/atak-na-ukraine-fake-newsy-i-dezinformacja-w-sieci,1097391.html

 

Tutaj znajdziesz więcej informacji nt. tego jak rozpoznać nieprawdziwe informacje:

https://panoptykon.org/stop-dezinformacji-przewodnik

https://biznes.pap.pl/pl/news/all/info/3240752,polski-sektor-bankowy-dziala-bez-zaklocen—uknf

 

UWAGA !!!

Uważaj na fałszywe zbiórki na pomoc Ukrainie. Zawsze sprawdzaj gdzie wpłacasz pieniądze.

W związku z szybką i na dużą skalę mobilizacją ludzi w sieci, pojawiają się zbiórki finansowe, które mają pomóc Ukrainie. Niestety nie wszystkie są prawdziwe. Grupa ludzi chce wykorzystać sytuację i zrobić biznes na ludzkiej tragedii. Uważaj gdzie wpłacasz pieniądze. Wpłacaj tylko na potwierdzone i zweryfikowane zbiórki. Oszuści nie tylko próbują wyłudzić w ten sposób pieniądze, ale również dane logowania do np. naszych kont bankowych.

 

Przykład próby wyłudzenia danych:

https://www.komputerswiat.pl/aktualnosci/w-to-nie-klikaj-niebezpieczne-posty-kraza-po-sieci-maja-wygladac-na-prawdziwe/gf6kjqs

 

Zweryfikowane zbiorki:

https://tvn24.pl/najnowsze/jak-pomoc-ukrainie-i-ukraincom-po-ataku-rosji-lista-organizacji-5612779